Makedonya - Üsküp Gezi Rehberi

Üsküp nüfus dağılımı Arnavut, Müslüman ve Ortodoks Hristiyanlardan oluşmaktadır. Bu nedenle popülasyon Makedon, Arnavut ve Türkler arasında dağılımdadır. Üsküp'e gittiğinizde tabelalarda Skopje gördüğünüzde Üsküp yazdığını anlamalısınız. Vardar Nehri'nin ikiye ayırdığı yeni Üsküp heykeller, yüksek katlı binalar, parlak camekanlı plazalardan oluşurken eski üsküp minareler ve gecekondu vari binalardan oluşmaktadır.

Benim Makedonya seyahatim Arabayla Balkan Turu kapsamındaki bir durağımdı ve açık söylemek gerekirse Matka Kanyonu harici hiç memnun kalmadım. Başıma neler geldi. Restaurantta Türk olduğum için ailemle bekletilerek içeri kabul edilmedim, aracımı parka alıp 1 dk sonra çıkmak istediğimde çıkartmadılar. Polislik mi olmadık. Otel tuttuk sabah kalvaltılı diye kalktığımızda sabah kahvaltısı adına bişey yoktu. Parasını ödememe rağmen gidip başka bir yerde tekrar apart daire tuttum. Her yönüyle gereksiz ayırdığım 2 günlük bir seyahat oldu. Ama yine de gidecekler için şeffaf bir şekilde rehberlik yapmak isterim. Benim başıma gelenler herkesin başına gelmeyebilir. Yada geçen süre zarfında belki Makedonya'nın da Türklere bakış açısı değişmiş olabilir. Ama Türk çarşısı hariç yerel halkın Türk düşmanı olduğunu ciddi ciddi yaşadım. 

Vardar Nehri'nin üzerine kurulmuş ve her iki Üsküp'ü de birbirine bağlayan köprü. 1450-1470 tarihleri arasında Fatih Sultan Mehmet'in talebiyle yapıldığı söylenmektedir. Bunun haricinde az ilerisinde yapılmış daha yeni bir köprüsü daha var. Köprünün 6 metre genişliği var ve 12 tane kemere sahip. Bu köprüden sadece yayalar geçebiliyor. Az önce değindiğim gibi 1971 yılında yapılan yeni köprü nedeniyle bu köprü araç trafiğine kapatılmış. Böylelikle yıpranması engellenmiş.

Rahibe Teresa anısına yapılmıştır. Alt kısmı müze olarak kullanılıyor üst kısım ise kilise olarak kullanımda. 30 Ocak 2009 yılında burası açılmış. Makedonya meydanına çok yakın bir yere yapıldığı için turist ziyaretçileri hiç eksilmiyor. Alt katta Rahibe Teresa'nın yatağı sergileniyor. Gerçek mi bilmiyorum her hangi bir yazı göremedim. Ama bir karyola var. Simgesel kıyafetler falan etrafa yerleştirilmiş. Rahibe Teresa'nın üsküp'te başlayan çocukluğundan son dönemine kadar olan resimleri anı evinde sergileniyor. 

Asıl adı Agnes Gonca Boyacı (26 Ağustos 1910) olan Rahibe Teresa, 18 yaşında hristiyan olmayı seçmiş. Ölüm tarihi 5 Eylül 1997. (Kalküta) 1979 yılında Nobel Barış Ödülü kendisine verilmiştir.

Üsküp Kalesi'ne giriş ücretsiz. Kaleye çıkıp Üsküp'ü kuşbakışı izlemek isterseniz burası en uygun yer. Birçok savaş ve deprem gören kale 4000 yıllık bir yapıdır ve günümüze kadar şeklini koruyabilmiştir. Kale eski Üsküp içerisinde yer almaktadır. 3 adet kulesi olan kalen 121 metre uzunluğundadır. 

Eski bir Osmanlı camisi olduğu bilinmektedir. Üsküp Türk Çarşısı'nın üst tarafında yer almaktadır. 1492 yılında Yavuz Sultan Selim'in veziri olan Mustafa Paşa tarafından yaptırılmıştır. Şehrin bir çok yerinden bu camiyi görebilirsiniz. Tam olarak Üsküp kalesi ile Kurşunlu Han arasında bulunmaktadır. Tek minaresi vardır ve uzunluğu 47 metredir. Yakın konumdaki diğer tqrihi yerleri gezerken buraya da uğramayı unutmayın.

Müze, 1963 yılında şehri neredeyse yok eden depremi konu alıyor. Girişi ücretsiz olan bu müzede rehber eşliğinde gezi yaparak şehrin tarihini öğrenebilirsiniz. 26 Temmuz 1963 depreminde 1070 kişi hayatını kaybetmiş. Deprem 6.1 büyüklüğünde olmuş. 200.000'den fazla kişi evsiz kalmış ve şehrin neredeyse %80'i yıkılmış. Depremden sonra Üsküp'teki cadde ve nesnelerin bir kısmına, yeniden yapılmasına yardım eden ya da ev bağışlayan ülkeleri onurlandırmak için ülke yada şehirlerin adları verilmiş.

Buradaki esnaflar Türkçe biraz biliyor. Eski tip Türk evlerinden oluşuyor çarşıdaki yerleşim. Yerler Arnavut kaldırımı taşlarla döşenmiş. Eskiden genellikle Türk yerleşimi olan bu alanda ticaret gelişince Türk çarşısı denilmiş. Köfte yapan yerler var. Köfteye kebap diyorlar ama siz köfte deseniz de anlıyorlar. Biraz düzensiz bir çarşı. İstanbul yada bizim anadoluda ilçe merkezlerinde mutlaka bir çarşı vardır. Biraz o ufak düzensiz çarşıları andırıyor. Ben çok beğenmedim. Mesela Safranbolu'nun Çarşısı buradan 50 kat daha güzel. Ama herkesin dilinde  Türk Çarşısına gidin lafı var. Yemek yemek içinde olsa uğradık tabilki. Ama öyle anlatacağım burayla iligili çok bir şey yok açıkcası.

Makedonya ile ilgili tek mutlu olduğum anlar Matka'da geçti. Matka Kanyonu inanılmaz güzellikte. Cennetten bir köşe gibi. Üsküp'ün batısında yer alıyor Matka. Kanyon'da botlarla gezi yapabiliyorsunuz. Yukarıda bulunan youtube videom içerisinde Matka Kanyonu görüntüleri var. Kanyonun rengi muhteşem, kelimelerle anlatılmaz.

Vodno Dağı'nın tepesine dikilmiş ve aşağıdan bile görülen Milenyum Haçı 2002 yılında yapılmış ve 66 metre uzunluğunda. Aşağıdan Milenyum Haçı'na çıkan bir teleferik bulunuyor. Haftanın hangi günü çalışıyor bilemiyorum ben gittiğimde çalışmıyordu. Araçla'da Vodna Dağı'na çıkış yokmuş ama ben yolu bulunca basıp gaza tepeye kadar çıktım. Yukarıda restaurant gibi bir yer var ama kapalıydı. Terk edilmiş bir yer gibi duruyor. Fakat yukarıdan manzara mükemmel. Üsküp'ü panoramik olarak görüyorsunuz. 66 metre yüksekliğinde demirden dikilmiş bir haç. Videomda Matka'dan sonra Milennyum Haçı görüntüleri bulunmaktadır.

Nerede kalınır derseniz ben Üsküp'ü hiç beğenmedim ve bunun için de bu turist dostu olmayan şehirde şurası güzel diyemeceğim. Son olarak bir apart otelde kalmıştım. Orası güzeldi. Onun harici şehir bana İstanbul Pendik gibi geldi. Hatta Pendik çok daha modern. O heykellerin olduğu alan tamamen kandırmaca. Üsküp'de mutlu olabilecek Matka Kanyonu harici hiç birşey yoktu. Türkçe konuşulur çok sıcak karşılarlar rahat ederiz diye bir de ben 3 gün otel almıştım. Keşke sadece Matka Kanyonunu görüp yoluma devam etseymişim. Türk çarşısında köfte yedik ama öyle abartı bir köfte değil arkadaşlar. Bazı blog yazarlarını cidden anlamıyorum. Hiç tekirdağ köftesi yememiş insanlar ilk defa sanırım köfte yiyip, yediğini övüyor. Neden doğru söylemiyorsunuz. Çarşıda zaten 2 tane köfteci var. Asıl köte işini yapabilen zaten biziz. Burda yiyeceğiniz köfte, Tekirdağ köftesine yaklaşamaz bile. Şehrin bu tarafı zaten eski şehir diye geçiyor. Bu taraflarda hiç otel bakmayın. Milenyum Haçı'nın oralarda villa yerleşimleri var. Oralar biraz daha modern. Zaten konsolosluklar falanda o civarlarda. Oralarda kalırsanız daha güvenli. Bende 2. kaldığım apart otelimi o bölgede seçmiştim.