Bağımsız Seyahat ve Gezi Rehberi
Türkiye ve dünya rotaları, günlük gezi planları ve kişisel seyahat deneyimleri.
Doğu ile Batı’nın bu büyülü buluşma noktası, minarelerinden çok daha fazla birinci sınıf görülmeye değer cazibe merkezine sahip.
İstanbul; gezmek için günlerin, hatta haftaların bile yetersiz kalacağı muhteşem bir şehir.
İstanbul, sahip olduğu özel coğrafi konumu nedeniyle tarih öncesi çağlardan beri tercih edilen bir yerleşim yeri olmuştur.
1964 Kıbrıs fatihi Şehit Pilot Cengiz Topel'in hüzünlü hikayesi ve Edirnekapı'daki anıt mezarına ulaşım rehberi. Detaylı yol tarifi ve bilgiler.
Türk havacılık tarihinin en gururlu ama bir o kadar da en yürek burkan sayfalarından birine, Kıbrıs semalarında devleşen bir kahramanın izine doğru bir yolculuğa çıkarıyorum sizi bu kez. Adını parklarda, caddelerde, okullarda sıkça duyduğumuz ama hikayesinin derinliğini her öğrendiğimde içimin titrediği bir ismi; Şehit Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel’i ve onun ölümsüz hatırasını konuşacağız. 1964 yılında Kıbrıs’taki Rum zulmüne "dur" demek için gözünü kırpmadan jetinin kokpitine oturan ve Türk Hava Kuvvetleri'nin Kıbrıs'taki ilk hava harp şehidi olan bu cesur yürek, sadece bir asker değil, bir milletin bağımsızlık iradesinin gökyüzündeki simgesiydi.
Onun hikayesi, uçağının vurulduğu an bitmedi; asıl destan ve o büyük acı, paraşütle Rum köylerine atlamak zorunda kaldığı andan sonra başladı. Esir düştüğü topraklarda maruz kaldığı ve uluslararası hukuku ayaklar altına alan o ağır işkenceler karşısında bile dik duruşundan, vatan sevgisinden zerre ödün vermeyen Cengiz Topel, şehadet şerbetini içerken adını tarihe altın harflerle kazıdı. Bugün onun anısını yaşatmak, o dönem çekilen acıları ve gösterilen kahramanlığı yerinde hissetmek için rotamı Edirnekapı Hava Şehitliği’ne çevirdim. Gelin; hem bu büyük kahramanın yürek sızlatan hikayesini yeniden hatırlayalım hem de onun ebedi istirahatgahına yapacağımız bu anlamlı ziyaretin detaylarına, yol tarifine birlikte göz atalım.
2 Eylül 1934’te İzmit’te dünyaya gözlerini açan ve askeri kariyerine adım attığı andan itibaren göklerde devleşen Cengiz Topel, Türk Hava Kuvvetleri'nin en yetenekli pilotlarından biriydi. Kuleli Askeri Lisesi ve Kara Harp Okulu'nun ardından havacılığa olan tutkusunun peşinden giderek pilotaj eğitimini başarıyla tamamlamış ve Hava Kuvvetleri bünyesinde jet pilotu olarak görev almaya başlamıştı.
Tarihler 8 Ağustos 1964'ü gösterdiğinde, Kıbrıs'ın Erenköy bölgesinde Rumların Türk köylerine yönelik başlattığı acımasız katliamlara dur demek üzere Eskişehir'den kalkan 4'lü F-100 kolunun lideri olarak havalandı. Görevi, Erenköy'deki Türk mücahitlerini ve sivil halkı korumak amacıyla Rum hücumbotlarını etkisiz hale getirmekti. Ancak dalış yaptığı esnada uçağı yerden açılan yoğun uçaksavar ateşiyle vuruldu. Cumhuriyet tarihimizin ilk savaş kaybı olan uçağından paraşütle atlamayı başarsa da, ne yazık ki Rum kontrolündeki Peristeronari köyü yakınlarına düştü ve esir alındı.
Onun hikayesini sadece askeri bir kayıp olmaktan çıkarıp milletimizin kalbinde derin bir yaraya dönüştüren süreç ise esaret altında yaşandı. Cengiz Topel, uluslararası savaş hukukunu, Cenevre Sözleşmesi'ni ve en temel insan haklarını tamamen ayaklar altına alan korkunç işkencelere maruz kaldı. Günlerce süren bu vahşetin ardından hastanede hayatını kaybettiği açıklandı. Cenazesi ısrarlı diplomatik girişimler sonucunda 12 Ağustos’ta Türkiye’ye iade edildiğinde, yapılan otopsi ve adli tıp incelemeleri maruz kaldığı işkencelerin boyutunu tüm çıplaklığıyla gözler önüne serdi.
Şehadeti sonrasında Kıbrıs’ta, Türkiye’de ve Adana’da düzenlenen, yüz binlerce insanın katıldığı tarihi törenlerin ardından naaşı İstanbul’a getirilerek Edirnekapı Hava Şehitliği’ne defnedildi. Bugün adı sadece bir şehitlik parselinde değil; Türkiye'nin dört bir yanındaki yüzlerce okulda, caddede, mahallede ve İzmit'teki askeri hava üssünde yaşıyor. Şimdi gelin; ömrünü vatanına adamış bu büyük kahramanın ebedi istirahatgahını ziyaret etmek için rehberimizin detaylarına geçelim.
Cengiz Topel’in mezarı nerede sorusunun cevabını merak ederek İstanbul’da bulunan Edirnekapı Hava Şehitliği’ne gittim. Türk Hava Kuvvetleri’nin Cumhuriyet tarihindeki ilk hava harp şehidi olan Cengiz Topel’in mezarı, şehitliğin düzenli ve sade yapısı içinde oldukça anlamlı bir konumda yer alıyor. Mezarı ziyaret ettiğimde, yalnızca bir kahramanın kabrini görmekle kalmadım; aynı zamanda Türk havacılık tarihine damga vurmuş önemli bir ismin hatırasına da yakından tanıklık ettim. Edirnekapı Hava Şehitliği, Cengiz Topel’in mezarını ziyaret etmek isteyenler için tarihî değeri yüksek bir durak.
Cengiz Topel, 2 Eylül 1934 tarihinde İzmit'te hayata gözlerini açtı. Tütün eksperi olan babası Hakkı Bey ve annesi Mebuse Hanım’ın dört çocuğundan üçüncüsüydü. Anadolu’nun farklı köşelerinde geçen çocukluğu, babasının görev yerleri değiştikçe şekillendi; ilkokula Bandırma’da başladı, ardından Gönen’deki Ömer Seyfettin İlkokulu’nda devam etti. Ancak erken yaşta babasını kaybetmesiyle, ailenin yolları İstanbul Kadıköy’e uzandı. Çocukluk ve ilk gençlik yıllarının büyük bölümünü Kadıköy Yeldeğirmeni’nde geçiren Cengiz, eğitim hayatındaki disiplini ve başarısıyla daha o yıllarda dikkat çekiyordu.
Lise hayatına Haydarpaşa Lisesi'nde başlasa da, içindeki o askerlik ve vatan aşkı onu askeri üniformayla erkenden tanıştırdı. Eğitimine Kuleli Askeri Lisesi’nde devam ederek 1953 yılında bu şerefli yuvadan mezun oldu. Vatan savunmasına adanmış bu ömür, 1955 yılında Kara Harp Okulu’nu başarıyla bitirip orduya katılmasıyla artık profesyonel bir subayın şanlı yürüyüşüne dönüştü. Kara Harp Okulu'ndan mezuniyetinin ardından, içinde hep saklı duran gökyüzü tutkusu onu Hava Kuvvetleri bünyesine taşıyacak ve cumhuriyet tarihinin en cesur jet pilotlarından biri olmasının kapılarını aralayacaktı.
Cengiz Topel küçük yaşlarda havacılığa meraklıydı ve bunun sonucu olarak hava sınıfına seçildi. Pilot eğitimi için Kanada'ya gönderildi. 1957 yılında Kanada'daki pilot eğitimini başarı ile tamamlayarak yurda döndü. İlk görev yeri olan Merzifon Hava Üssünde göreve başladı. 1961 yılında 1'ince Ana Jet Üssü'ne atandı. Görev yeri bu sefer Eskişehir'di. 1963 yılında Yüzbaşı olarak terfisini aldı. Kıbrıs Harekatında Eskişehir'den Kıbrıs'a gönderilen dörtlü kolun komutanıydı. F-100 uçağı kullanmaktaydı. 8 Ağustos 1964'te uçuş esnasında uçağı yerden açılan ateş sonucu isabet alarak düşürüldü. Cengiz Topel, Cumhuriyet Tarihinin İlk Hava Harp Şehidi'dir. Naaşı ısrarlı girişimler sonucu 12 Ağustos 1964'te Rumlar'dan alınabildi. Sırasıyla Kıbrıs, Adana, Ankara ve İstanbul'da yapılan törenlerden sonra 14 Ağustos 1964 yılında Edirnekapı'daki Sakızağacı Hava Şehitliği'nde toprağa verildi. Cengiz Topel'in uçağı isabet aldığında son telsiz konuşmaları şunlardı:
Son telsiz kayıtları, uçağının ağır hasar aldığını ve paraşütle atlayarak kurtulmaya çalıştığını göstermektedir. Paraşütle atlamayı başaran Cengiz Topel, Peristeronori isimli Rum köyü yakınlarına iner. Cebindeki gizli belgeleri imha eder, paraşutünü gizler ve Lefke yakınındaki Türk yerleşimine doğru koşmaya başlar ancak Rum kesimi güçlerince yakalanır. Bölgeden uzaklaşmaya çalışırken Rum güçleri tarafından durdurulmuştur.
Yazımın başında da söylediğim gibi; aslında bir çoğumuz Cengiz Topel'in ismini hayatımızın bir döneminde, bir şekilde mutlaka bir yerlerde duyuyoruz. Bir okul tabelasında, upuzun bir caddede ya da yemyeşil bir parkın girişinde karşımıza çıkıyor bu isim. Fakat ne acı ki, onun gerçekten kim olduğunu, nerede, ne şekilde şehit edildiğini ve bu ülkeye yapmış olduğu o devasa hizmetleri çoğumuz derinlemesine bilmiyoruz. Toplum olarak en büyük eksikliklerimizden biri de bu galiba: Yaşadığımız acıları, ödediğimiz ağır bedelleri yeni nesle aktarmayı, o hafızayı taze tutmayı maalesef pek beceremiyoruz. Umarım kaleme aldığım bu satırların bir nebze de olsa faydası olur ve bundan sonra Cengiz Topel ismini her duyduğumuzda, o şerefli ve hüzünlü hikaye hafızalarımızda tüm canlılığıyla canlanır.
“Bu içerik, tarihsel kaynaklar ve kişisel ziyaret deneyimlerine dayalı olarak hazırlanmıştır. Bilgiler zaman içinde güncellenebilir.”
⌦ Bana Mesaj Gönderin
Admin onayı olmadan yorumlar yayınlanmaz.